Trong bối cảnh đầu tư từ các tập đoàn lớn như Samsung, Intel, LG, Panasonic và các nhà sản xuất ô tô quốc tế như Hyundai, các doanh nghiệp cơ khí Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để mở rộng hợp tác quốc tế và ứng dụng các công nghệ tiên tiến, giảm thiểu các tác động đến môi trường.
Theo đại diện Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Hà Nội (HANSIBA), sự hiện diện của những tập đoàn này không chỉ tạo ra cơ hội mở rộng thị trường mà còn thúc đẩy các doanh nghiệp cơ khí Việt Nam cải thiện chất lượng sản phẩm và nâng cao tỷ lệ nội địa hóa.
Theo TS. Phan Đăng Phong, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Cơ khí, ngành cơ khí Việt Nam đã có những bước tiến vượt bậc trong việc làm chủ công nghệ, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất ô tô. Việc chuyển giao công nghệ từ Nhật Bản và Hàn Quốc, bắt đầu từ năm 2012, đã giúp các doanh nghiệp Việt Nam tự chủ trong thiết kế và chế tạo dây chuyền lắp ráp ô tô. Thành công này thể hiện sự trưởng thành của ngành cơ khí Việt Nam, với các sản phẩm như xe Vinfast VF7, VF8, VF3 đang góp phần thay đổi cục diện thị trường.
Các doanh nghiệp cơ khí làm chủ công nghệ góp phần bảo vệ môi trường
Bên cạnh những thành tựu này, các doanh nghiệp cơ khí Việt Nam cũng đang mở rộng sang các lĩnh vực bền vững như năng lượng tái tạo. Viện Nghiên cứu Cơ khí, ví dụ, đã thành công trong việc ứng dụng công nghệ phao nổi và hệ thống neo cho các dự án điện mặt trời, góp phần bảo vệ môi trường. Các cải tiến trong hệ thống tự động hóa sản xuất cho các công ty như Bột giặt Lix cũng giúp tiết kiệm năng lượng và giảm thiểu tác động đến môi trường.
Tuy nhiên, vẫn còn những thách thức lớn. Theo TS. Phong, mặc dù ngành cơ khí đã có những thành công đáng kể, nhưng việc đáp ứng nhu cầu thiết bị trong nước và xuất khẩu vẫn còn hạn chế, đặc biệt là trong các dự án lớn như nhà máy điện khí hay năng lượng tái tạo. Việt Nam vẫn chưa có đủ doanh nghiệp “sếu đầu đàn” sở hữu công nghệ nguồn và đủ năng lực để thực hiện các dự án trọn gói.
Trong khi đó, ông Nguyễn Đức Cường, Phó Chủ tịch HANSIBA, cho biết tỷ lệ doanh nghiệp FDI tham gia gia công chế tạo tại Việt Nam vẫn chiếm ưu thế. Các doanh nghiệp Việt chủ yếu sản xuất linh kiện để cung cấp cho các doanh nghiệp FDI, đặc biệt trong ngành điện tử và ô tô. Đây là một thách thức lớn cho các doanh nghiệp cơ khí trong nước nếu muốn nắm bắt cơ hội từ các ngành công nghiệp xanh và bền vững.
Với xu hướng chuyển dịch sang công nghệ xanh và bảo vệ môi trường, các doanh nghiệp cơ khí Việt Nam cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ, cải tiến quy trình sản xuất và phát triển các sản phẩm thân thiện với môi trường. Chỉ khi đó, họ mới có thể chiếm lĩnh thị trường trong nước và quốc tế, đóng góp vào mục tiêu phát triển bền vững của ngành cơ khí.
